Қазақ тілі · 5-сынып · 2-тоқсан
Ауызекі сөйлеу және жазба тіл
Тест тапсыру үшін жүйеге кіру немесе тіркелу керек.
Конспект
Бүгін не үйренеміз?
Сөздің айтылуы мен жазылуының әрдайым бірдей болмайтынын біліп, жазбада дұрыс жазуды үйренесің.
Түсіндірме
- Ауызекі сөйлеуде сөз айтылғандай естіледі.
- Жазбада сөз норма бойынша жазылады.
- Сөздердің дұрыс жазылуын орфографиялық сөздіктен, дұрыс айтылуын орфоэпиялық сөздіктен тексереміз.
- Сөйлеу үстінде сөздер бір-бірімен «үндесіп» өзгереді. Сондықтан естілген түрді жазбаға көшіруге болмайды.
Мысалдар
- Құрылысшы деп жазамыз. Құрылышшы деп жазу – қате.
- Басшы деп жазамыз, ал сөйлегенде башшы деп естілуі мүмкін.
- Ауызекі сөзді бейтарап әдеби сөзбен ауыстырып, сөздікпен тексереміз.
Есте сақта!
- Жазғанда түбір сақталады.
- Күмәндансаң, сөздікпен тексер.
Өзіңді тексер
- Дұрыс жазылуы қай сөздікте көрсетіледі?
- Неге естілген түрді жазбаға көшіруге болмайды?