Қазақ тілі · 5-сынып · 4-тоқсан
Төл сөз бен төлеу сөз
Тест тапсыру үшін жүйеге кіру немесе тіркелу керек.
Конспект
Бүгін не үйренеміз?
Сен төл сөзді төлеу сөзге айналдыруды үйренесің.
Түсіндірме
Төл сөз – біреудің сөзін өзгертпей, сол күйінде жеткізу. Автор сөзі төл сөзге түсінік береді. Олар деді, деп, дейді сөздері арқылы байланысады. Төлеу сөзде басқа біреудің сөзі өзгертіліп, тек мазмұны сақталады. Төлеу сөзде тыныс белгі қойылмайды. Айналдыру реті:
- тырнақшаны, сызықшаны, леп немесе сұрау белгісін алып тастаймыз;
- деді орнына айтты, ескертті, сұрады сияқты етістік қоямыз;
- жақты ауыстырамыз: мен орнына ол.
Мысалдар
- «Концерт ертеңге ауыстырылды», – деді Аружан. → Аружан концерттің ертеңге ауыстырылғанын айтты.
- «Жұмысқа кешікпей келіңдер», – деді бастық. → Бастық біздің жұмысқа кешікпей келуімізді ескертті.
Есте сақта!
- Төлеу сөзде тырнақша мен сызықша болмайды.
- Айналдырғанда жақты ауыстыр.
Өзіңді тексер
- Төл сөз бен төлеу сөздің айырмасы неде?
- «Мен кітапханаға барамын», – деді Ержан. Осыны төлеу сөзге айналдыр.