Мөде және ғұн одағы

Бүгін не үйренеміз?

Сен ғұн тайпаларының қалай бірігіп, мемлекет құрғанын түсіндіруді үйренесің.

Түсіндірме

• Ғұндар — түркі тілдес көшпелі халық. Билеушісін тәңіркұт деп атаған.
• Мөдеге дейін тәңіркұтты әр тайпадан жиналған ақсақалдар кеңесі сайлаған.
• Мөде б.з.б. 209 жылы тәңіркұт болды. Ол билікті мұра етіп беретін тәртіп енгізді: тәңіркұттан кейін баласы билейді.
• Әскер түмендерге бөлінді. Бір түменде 10 000 жауынгер болды. Түмен мыңдыққа, жүздікке, ондыққа бөлінді.
• Мөде қатаң тәртіп орнатты.

Мысалдар

1. Жерді талап еткенде Мөде: «Жер — елдіктің негізі» деп, жерді бермеді.
2. Б.з.б. 200 жылы Бақден тауында ол қытай әскерін қоршады.
3. Мөденің реформасы ғұн мемлекетін күшейтті.

Есте сақта!

• Мөде жерді мемлекеттің негізі деп санады.
• Түмен — 10 000 жауынгерден тұратын әскер бөлімі.

Өзіңді тексер

1. Мөде тәңіркұт қай жылы билікке келді?
2. Мөдеге дейін тәңіркұтты кім сайлады?