Жергілікті жерді түсіру

Бүгін не үйренеміз?

Жергілікті жерді түсірудің түрлерін және масштабпен есептеуді үйренесің.

Түсіндірме

Жер бетінің өлшемін анықтап, жоспар жасау — түсіру деп аталады.

• Көзөлшемдік түсіру — ең қарапайымы. Қашықтықты көзбен және қадаммен өлшейді.
• Полярлық түсіруде бақылаушы бір нүктеде тұрады, нысандарға бағыт сызады, қашықтықты қадаммен өлшейді.
• Бағытжолдық түсіру ұзын жолды бейнелеуге ыңғайлы. Әр бұрылыста аялдама белгілейді.

Азимут — солтүстік бағыт пен нысанға бағыт арасындағы бұрыш. Оны градуспен өлшейді.

Мысалдар

1. Масштаб 1:1 000 000. Жердегі 970 км = 97 000 000 см. 97 000 000 : 1 000 000 = 97 см.
2. Масштаб 1:2000. Жердегі 60 м = 6000 см. 6000 : 2000 = 3 см.

Есте сақта!

• Масштаб қашықтықтың жоспарда қанша есе кішірейгенін көрсетеді.
• Есептегенде километр мен метрді араластырма.

Өзіңді тексер

1. Азимут дегеніміз не?
2. Қай түсіруде бақылаушы бір нүктеде тұрады?
3. Бағытжолдық түсіруде бұрылыс сайын не істейді?