Жоспар және шартты белгілер

Бүгін не үйренеміз?

Жоспар мен шартты белгілердің не екенін түсіндіруді үйренесің.

Түсіндірме

Жер бетін қағазда бейнелеудің бірнеше тәсілі бар: фотосурет, аэрофотосурет, жоспар және карта. Бүкіл Жердің моделі — глобус.

• Аэрофотосурет жоғарыдан, мысалы, ұшақтан түсіріледі.
• Жоспар — жер бетінің шағын телімін қағазға салған сызба.
• Жоспар жазықтықта, бұрмаланбай кішірейтіліп, шартты белгілермен жасалады.
• Шартты белгілер — планда нысандарды білдіретін таңбалар. Олардың мағынасы шартбелгіде (легендада) жазылады.

Мысалдар

1. Жасыл түс — орман мен бақ.
2. Көк түс — өзен, көл, батпақ.
3. Мектеп жоспарында ағашты шартты белгімен саламыз, мағынасын шартбелгіге жазамыз.

Есте сақта!

• Жоспардың үш белгісі: жазық, кішірейтілген, шартты белгілермен берілген.
• Шартты белгі — сурет, шартбелгі — сол суреттердің түсіндірмесі.

Өзіңді тексер

1. Жергілікті аумақ жоспары деген не?
2. Шартбелгі не үшін керек?
3. Планда орман мен өзен қандай түспен көрсетіледі?