Ауызекі және ресми мәтін

Бүгін не үйренеміз?

Сен ауызекі және ресми стильдегі мәтіндерді тақырыбы, мазмұны және тілдік ерекшелігі бойынша салыстыруды үйренесің.

Түсіндірме

Мәтіндерді салыстырғанда үш белгіге қарайсың: тақырып, мазмұн, тілдік ерекшелік.

• Ресми-деректі мәтінде сандар, терминдер және толық сөйлемдер болады.
• Ауызекі-көркем мәтінде қарапайым сөздер, лебіздер, қысқа сөйлемдер кездеседі.

Салыстыру қорытындысын былай жаз: «Мәтіндердің ұқсастығы – ..., айырмасы – ...».

Мысалдар

1. «Астана–Бәйтерек» кешенінің биіктігі 97 метр – бұл ресми-деректі стиль.
2. «Ойпырымай, қайтем енді» – ауызекі лебіз.
3. «Бүгін сабақ 13:00-де басталады» – ресми. «Бүгін сабақ ертерек басталады екен!» – ауызекі.

Есте сақта!

• Ресми мәтінде сан мен термин көп болады.
• Ауызекі мәтінде сөйлем қысқа, сөздер қарапайым.

Өзіңді тексер

1. Мәтіндерді қандай үш белгі бойынша салыстырасың?
2. Ресми-деректі мәтіннің тілі қандай?