Қазақ тілі · 6-сынып · 4-тоқсан
Ауызекі және ресми мәтінді салыстыру
Тест тапсыру үшін жүйеге кіру немесе тіркелу керек.
Конспект
Бүгін не үйренеміз?
Сен ауызекі және ресми стильдегі мәтіндерді тақырыбы, мазмұны және тілі жағынан салыстыруды үйренесің.
Түсіндірме
Ресми-деректі мәтінде жыл, қала, атаулар көп, эмоция жоқ. Мақсаты – дәл мәлімет беру. Репортаж бен ауызекі мәтінде эмоция, леп белгісі, одағай, теңеу болады. Ресми диалог сыпайы, «Сіз» формасында жазылады: сәлеметсіз бе, жұмыс тәртібі, мерзімінде тапсыру. Салыстырғанда: тақырыбы – не туралы, мазмұны – не айтылған, тілі – қандай сөздер қолданылған. Бір тақырыпты екі стильде жазып көрсең, айырмасы анық көрінеді.
Мысалдар
- «1980 жылы 4 сәуірде Түркістан қаласында дүниеге келген» – ресми-деректі стиль.
- «Пай! Пай!» – эмоциялы леп, ауызекі-публицистикалық стиль.
- «Жарыс 12 желтоқсанда өтеді» (ресми) және «Жарыс қызық болды, көрермендер қуанды» (ауызекі).
Есте сақта!
- Ресми стиль дәлдікке, ауызекі стиль эмоцияға бағытталады.
- Стильді мәтіннен мысал келтіріп дәлелде.
Өзіңді тексер
- Репортажды қандай белгілерден танимыз?
- Ресми мәтіннің мақсаты қандай?