Қазақ тілі және әдебиеті · 5-класс · 2-тоқсан
Етістіктің болымды және болымсыз түрі
Чтобы пройти тест, нужно войти или зарегистрироваться.
Конспект
Бүгін не үйренеміз?
Сен етістікті болымсыз түрге және кері қарай өзгертуді үйренесің.
Түсіндірме
Болымсыз түрде «-ма, -ме, -ба, -бе, -па, -пе» жұрнағы қосылады: айтпа. Мысалы: мақтан — мақтанба. Кейде «жоқ» немесе «емес» сөзін қосамыз. Жұрнақты түбірдің соңғы дыбысына қарап таңдаймыз. Болымсыз түрден болымды түрін жасау үшін «-ма, -ба» жұрнағын алып тастаймыз. Мағына өзгермейді, тек болымды не болымсыз болады. «Өтірік айтпа» — өтірік айтуға болмайды.
Мысалдар
- Мақтанба — мақтан. Күлме — күл.
- Өтірік айтпа. Ерінбе.
- Кітапхана Вашингтонда орналасқан жоқ.
Есте сақта!
- Болымсыз етістікте -ма, -ме, -ба, -бе, -па, -пе немесе «жоқ», «емес» болады.
- «Мақтанба» — болымсыз түр, «мақтан» — болымды түр.
Өзіңді тексер
- «Мақтанба» етістігін болымды түрге айналдыр.
- «Өтірік айтпа» не білдіреді?
- «Кітапхана орналасқан» сөйлемін болымсыз ет.