Ежелгі Қытайдың ғылыми жаңалықтары

Бүгін не үйренеміз?

Сен ежелгі Қытайдағы математика, астрономия, медицина мен өнертабыстардың шаруашылыққа қалай көмектескенін айта аласың.

Түсіндірме

• Математика: қытайлықтар теріс сандармен амалдар жасады. «Тоғыз кітапты математика» еңбегі жер өлшеушілерге көмектесті.
• Астрономия: олар жұлдыздарды бақылап, аспан картасын жасады, Күн мен Ай тұтылуын болжады. Күн-ай күнтізбесінде жыл 12 ай және 365 күннен тұрды.
• Медицина: инемен емдеу мен жаттығулар қолданылды, дәрілердің сипаттамасы жазылды.
• Өнертабыстар: түсбағдар (компас), сейсмограф, қағаз, жібек мата.
• Шаруашылық пен қоғам қажеттілігі ғылымның дамуына себеп болды.

Мысалдар

1. Күнтізбе егіншіге егін мерзімін білуге көмектесті.
2. Сейсмограф жер сілкінісін тіркеді, түсбағдар бағытты көрсетті.
3. Жыл 365 күн, 12 ай болса, бір айға шамамен 30 күн келеді.

Есте сақта!

• Ғылым адамдардың күнделікті шаруашылығына қажет болды.
• Түсбағдар мен сейсмограф – ежелгі қытайлықтардың өнертабыстары.

Өзіңді тексер

1. Сейсмограф қандай құрал?
2. Қытай күнтізбесінде жыл неше күннен және неше айдан тұрды?