«Адамдық диқаншысы» өлеңін мәнерлеп оқу

Бүгін не үйренеміз?

Ахмет Байтұрсынұлының «Адамдық диқаншысы» өлеңін мағынасына қарай мәнерлеп оқуды үйренесің.

Түсіндірме

Ахмет Байтұрсынұлы – ағартушы ақын, ғалым. Оның «Қырық мысал» жинағы 1909 жылы шықты. Мысал – шағын, оқиғалы, тәрбиелік мәні бар шығарма. Мұнда адам бойындағы кемшілік астарлап айтылады. Өлеңде диқаншы құр далаға шығып, адамдықтың тұқымын септі. Диқаншы – егін егуші. «Адамдықтың тұқымы» – ізгілік, білім сияқты жақсы қасиеттер. Мәнерлеп оқу үшін алдымен мағынасын түсін. Маңызды сөзді екпінмен оқы. Жолдар арасында ойланып кідір.

Мысалдар

1. «Көлі жоқ, көгалы жоқ құрға шықтым» дегенде үнің байсалды болсын, «көлі жоқ, көгалы жоқ» сөздерін екпінмен оқы.
2. «Тұқымын адамдықтың шаштым, ектім» жолын жігерлі, үмітті үнмен оқы.
3. Кейінгі шумақтарда мысқыл мен өкініш бар. Бұл жолдарды ащы үнмен оқы.

Есте сақта!

• Алдымен мағынаны түсін, сосын оқы.
• Үн мен қарқын мазмұнға сай болсын.
• Жаттағанда шумақтарды біртіндеп, бірінші шумақтан бастап үйрен.

Өзіңді тексер

1. Мысал дегеніміз не?
2. «Қырық мысал» жинағы қай жылы шықты?
3. Өлеңдегі диқаншы қайда шығады және не істемекші?