Қазақ тілі · 5-сынып · 1-тоқсан
Ауызекі және жазба стиль
Тест тапсыру үшін жүйеге кіру немесе тіркелу керек.
Конспект
Бүгін не үйренеміз?
Ауызекі сөйлеу мен жазба стильдің айырмашылығын мәтіннен танып үйренесің.
Түсіндірме
Ауызекі стиль – күнделікті сөйлеу тілі. Онда сөйлемдер қысқа, көңіл-күй сөздері (ту!, ой!) жиі кездеседі. Жазба стиль – мәтін, құжат, оқулық тілі. Онда сөздер таңдалып, әдеби норма сақталады. Ауызекіде сөздің айтылуы жазылуынан өзгеше болуы мүмкін. Жазбада сөйлем толық болады. Ауызекі сөзді әдеби сөзбен ауыстыра білу керек.
Мысалдар
- «Ту! Көбін-ай балықтың!» – ауызекі. Жазбаша: «Балық қандай көп!».
- Мамам – ауызекі сөз, әдеби түрі – анам.
- Быкып – ауызекі сөз, әдеби түрі – тола, көп.
Есте сақта!
- Ауызекі стиль қысқа, эмоционалды.
- Жазба стильде әдеби норма сақталады.
- Одағай (ту, ой) – ауызекі сөйлеудің белгісі.
Өзіңді тексер
- «Мамам» сөзінің әдеби нұсқасы қандай?
- Жазба стильде не сақталады?