Қазақ тілі · 5-сынып · 1-тоқсан
Негізгі және қосымша ақпарат
Тест тапсыру үшін жүйеге кіру немесе тіркелу керек.
Конспект
Бүгін не үйренеміз?
Тыңдалған мәтіннен негізгі және қосымша ақпаратты ажыратуды үйренесің.
Түсіндірме
Негізгі ақпарат – мәтіннің басты ойы. Қосымша ақпарат – басты ойды толықтыратын нақты деректер, мысалдар, сандар. Алдымен негізгі ойды тап, содан кейін қосымша деректерді ажырат. Тыңдағанда өзіңе сұрақ қой: кім немесе не туралы? Қандай маңызды дерек бар? Не үшін айтылды? Әр абзацтан бір негізгі сөз жазып ал.
Мысалдар
- «Жануарлар бір-бірімен қалай түсініседі?» – негізгі ақпаратқа сұрақ.
- «Қаздар неге әртүрлі қаңқылдайды?» – нақты, қосымша дерекке сұрақ.
- «Әліпби – тіл дыбыстарына берілген таңбалардың жиынтығы» – негізгі ой. «Оңай оқылатын сөз көзді шаршатпайды» – қосымша дәлел.
Есте сақта!
- Негізгі ақпарат – басты ой, қосымша ақпарат – дерек.
- Сандар мен атауларды ескер.
- Мәтінде жоқ мәліметті қоспа.
Өзіңді тексер
- Негізгі ақпарат пен қосымша ақпараттың айырмасы неде?
- Тыңдағанда нені жазып алу тиімді?