Негізгі ойды анықтау

Бүгін не үйренеміз?

Тірек сөздер мен жетекші сұрақтар арқылы мәтіннің негізгі ойын табуды үйренесің.

Түсіндірме

Негізгі ой – мәтіннің басты ойы. Оны табудың үш жолы бар:

• берілген нұсқалардан біреуін таңдап, дәлелдеу;
• басты ойға жатпайтын артық ойды алып тастау;
• мәтінді қорытындылайтын мақал-мәтелді таңдау. Жетекші сұрақтар көмектеседі: мәтін не туралы? кейіпкер не істейді? оқиғаның нәтижесі қандай? Жиі қайталанатын сөз – тірек сөз.

Мысалдар

1. «Мона Лиза» мәтінінде сыр, құпия, күлкі, туынды сөздері жиі кездеседі. Сондықтан негізгі ой: «Мона Лиза» – құпиясы мол туынды.
2. Ағаштарға қамқор болу туралы мәтінге «Ағаш тамырымен мықты, адам дос-жаранымен мықты» мақалын таңдап, неге таңдағаныңды түсіндіруге болады.
3. Негізгі ой: табиғатқа қамқор болу – әр адамның міндеті.

Есте сақта!

• Жиі қайталанатын сөздер негізгі ойды табуға көмектеседі.
• Таңдаған жауабыңды дәлелде.

Өзіңді тексер

1. Негізгі ойды табудың қандай үш жолын білесің?
2. Жетекші сұрақтарға қандай сұрақтар жатады?