Туынды және күрделі сөздер

Бүгін не үйренеміз?

Жұрнақ арқылы жасалған туынды сөздерді және күрделі сөздерді ажыратып, қолдануды үйренесің.

Түсіндірме

• Сөзжасам – жаңа сөздердің жасалуы.
• Туынды сөз – түбірге жұрнақ жалғанып жасалған сөз.
• Жұрнақ жаңа сөз тудырады, ал жалғау жаңа сөз жасамайды.
• Күрделі сөздің төрт түрі бар: қос сөз, біріккен сөз, қысқарған сөз, тіркесті сөз.
• Біріккен сөз бірге, қос сөз дефиспен, тіркесті сөз бөлек жазылады.

Мысалдар

1. Дәрі+гер – маман, дәрі+хана – орын: бір түбірден екі туынды сөз.
2. Біл → білім → білімпаз → білімпаздық – туынды сөзден туынды сөз жасалады.
3. Ел-жұрт – қос сөз, бәйтерек – біріккен сөз, туған жер – тіркесті сөз, ҰБТ – қысқарған сөз.

Есте сақта!

• Жұрнақ жаңа сөз тудырады, жалғау тудырмайды.
• Күрделі сөздің жазылуы түріне байланысты.

Өзіңді тексер

1. Жұрнақ пен жалғаудың айырмасы қандай?
2. Күрделі сөздің төрт түрін ата.