Жаратылыстану · 5-сынып · 4-тоқсан
Экожүйенің бөліктері
Тест тапсыру үшін жүйеге кіру немесе тіркелу керек.
Конспект
Бүгін не үйренеміз?
Сен экожүйенің құрамдас бөліктерін атап, олардың рөлін түсіндіре аласың.
Түсіндірме
Экожүйе – жансыз табиғатпен энергия алмасатын тірі организмдер қоғамдастығы. Терминді 1935 жылы А. Тенсли енгізген. Кез келген экожүйенің негізі – Күн сәулесінің энергиясы. Экожүйеде жансыз компоненттер, өндірушілер, тұтынушылар және бүлдірушілер бар.
Мысалдар
- Жансыз компоненттер: ауа, су, топырақ, жарық.
- Өндірушілер – өсімдіктер, мысалы, қайың. Олар күн жарығында органикалық зат түзеді.
- Тұтынушылар – жануарлар, мысалы, қасқыр. Олар дайын органикалық затпен қоректенеді.
- Бүлдірушілер – жауын құрты, бактериялар, саңырауқұлақтар. Олар өлі қалдықты минералды затқа айналдырады.
Есте сақта!
- Экожүйе – тірі және жансыз табиғаттың бірлігі.
- Бір бөлігі жоқ болса, экожүйе өзгереді.
Өзіңді тексер
- Экожүйе терминін кім енгізді?
- Өндірушілерге кімдер жатады?
- Кез келген экожүйенің энергия көзі қандай?