Қазақ тілі · 6-сынып · 4-тоқсан
Сөйлем соңындағы тыныс белгілері
Тест тапсыру үшін жүйеге кіру немесе тіркелу керек.
Конспект
Бүгін не үйренеміз?
Сен сөйлем соңына қандай тыныс белгісін қою керегін білетін боласың.
Түсіндірме
Тыныс белгілері мәтінді бөліктерге бөліп түсінуге көмектеседі. Сөйлем соңында төрт белгі тұрады:
- Нүкте (.) – хабарлы сөйлемнен кейін. Жай, екпінсіз бұйрық сөйлемнен кейін де қойылады. Адамның аты-жөні қысқарғанда да нүкте қойылады.
- Сұрау белгісі (?) – сұраулы сөйлемнен кейін.
- Леп белгісі (!) – лепті сөйлемнен, ұраннан, қаратпа сөзден, одағайдан және көтеріңкі айтылған бұйрық сөйлемнен кейін.
- Көп нүкте (...) – ой аяқталмай қалғанда немесе сөз түсіп қалғанда.
Мысалдар
- Олжас қайда? – сұраулы сөйлем, сондықтан сұрау белгісі қойылды.
- Жасай бер, көркейе бер, менің Қазақстаным! – ұранды сөйлем, сондықтан леп белгісі тұр.
- Ғ. Мүсірепов – аты-жөні қысқарғандықтан, «Ғ.» әрпінен кейін нүкте қойылды.
Есте сақта!
- Сұраулы сөйлемнің соңына нүкте қоймаймыз, сұрау белгісін қоямыз.
- Лепті сөйлемнен және көтеріңкі айтылған бұйрықтан кейін леп белгісін қоямыз.
- Көп нүкте тек ой аяқталмағанда не сөз түсіп қалғанда қойылады.
Өзіңді тексер
- Сөйлем соңына қойылатын белгілерді ата.
- Ой аяқталмай қалса, қандай белгі қойылады?