Қазақстан тарихы · 6-сынып · 4-тоқсан
Күй, аңыз, шежіре, жыр – тарихи дерек
Тест тапсыру үшін жүйеге кіру немесе тіркелу керек.
Конспект
Бүгін не үйренеміз?
Сен күй, шежіре, эпостық жырлардың тарихты білуге қандай көмек беретінін түсіндіре аласың.
Түсіндірме
XV–XVII ғасырларда жыраулар ел тағдыры туралы толғаулар шығарды. Қазтуған, Шалкиіз, Доспамбет, Жиембет есімдері белгілі. Халық өнерпаздары күйлер шығарды, ауыз әдебиеті ұрпақтан ұрпаққа жетті. Әр қазақ үшін өз шежіресін білу маңызды болды. Күй мен эпос халықтың өмірі, арманы, тұрмысы туралы мәлімет береді. Қадырғали Жалаири қазақ хандары мен сұлтандарының шежіресі туралы кітап жазды. Бірақ аңыз бен жазба деректі салыстырып тексеру керек, өйткені аңыздағы мәлімет дәл болмауы мүмкін.
Мысалдар
- Күйге мысал – бозторғай туралы күй.
- Эпосқа мысал – «Ер Тарғын», лироэпосқа мысал – «Қыз Жібек».
- Жиембет жырау Есім хан тұсындағы соғыстарға қатысты. Бұл жыр мен тарихтың байланысын көрсетеді.
Есте сақта!
- Күй, жыр, шежіре – халық өмірін көрсететін дерек.
- Деректерді салыстырып тексеру керек.
Өзіңді тексер
- Жыраулардың екеуінің есімін ата.
- Аңыз бен жазба деректі неге салыстыру керек?