Қазақстан тарихы · 6-сынып · 4-тоқсан
Қазақ хандығының әлеуметтік топтары
Тест тапсыру үшін жүйеге кіру немесе тіркелу керек.
Конспект
Бүгін не үйренеміз?
Сен қазақ қоғамындағы әлеуметтік топтарды ажыратып, әрқайсысының орнын айта аласың.
Түсіндірме
Дәстүрлі қазақ қоғамы екі топқа бөлінді: ақсүйек және қарасүйек.
Ақсүйекті Шыңғысхан ұрпақтары – төрелер құрады. Олар сұлтан лауазымын алды. Хан тағына құқық тек Шыңғыс ұрпақтарында болды. Қожалар – Ұлы Далаға ислам дінін таратушылар. Оларды да артықшылығы бар топ деп санады.
Қарасүйек – халықтың басым бөлігі. Оған билер, батырлар және қатардағы көшпелілер кірді. Байлық, яғни малдың көптігі, ерекше құқық бермеді.
Мысалдар
- Төре мен қожа – ақсүйек.
- Би мен батыр – қарасүйек.
- Сұлтандар тән жазасынан құтқарылып, билер сотына тартылмады.
Есте сақта!
- Қоғам байлыққа емес, құқыққа қарай бөлінді.
- Би қызметі мұрагерлік болмады.
Өзіңді тексер
- Қазақ қоғамы қандай екі топқа бөлінді?
- Хан тағына құқық кімнің ұрпақтарында ғана болды?