Қазақстан тарихы · 6-сынып · 3-тоқсан
Мемлекеттердің басқару жүйесі
Тест тапсыру үшін жүйеге кіру немесе тіркелу керек.
Конспект
Бүгін не үйренеміз?
Сен XIII–XV ғасырдағы мемлекеттердің басқару ерекшеліктерін айта аласың.
Түсіндірме
Алтын Ордада хан болуға Шыңғысхан ұрпақтарының құқығы болды. Ханнан кейінгі тұлға – беклербек. Диуан – қаржы, салық және ішкі саясатты басқарған атқарушы орган. Оның басында уәзір тұрды. Маңызды істерге құрылтай шақырылды. Салықты ханның өкілдері – басқақтар жинады. Әмір Темір рулық-тайпалық ақсүйектерді биліктен ығыстырды.
Мысалдар
- Беклербек бас қолбасшы әрі сыртқы саясат басшысы болды.
- Моғолстанда ханға дулат әмірлерінен шыққан ұлұсбек көмектесті.
- Өзбек хан құрылтай шақыруды тоқтатып, орталық билікті күшейтті.
Есте сақта!
- Диуан – атқарушы орган, құрылтай – маңызды істерді шешетін жиын.
- Басқақ – ханның өкілі әрі салық жинаушы.
Өзіңді тексер
- Диуан қандай істермен айналысты?
- Моғолстанда ханға кім көмектесті?