Қазақстан тарихы · 6-сынып · 3-тоқсан
«Қазақ» атауының мағынасы
Тест тапсыру үшін жүйеге кіру немесе тіркелу керек.
Конспект
Бүгін не үйренеміз?
Сен «қазақ» сөзінің мағынасын және оның қолданысқа енуін түсіндіре аласың.
Түсіндірме
«Қазақ» – түркі сөзі. Бастапқыда ол «ерікті, еркін» деген мағынада қолданылды. Ол өз ортасынан бөлектеніп, тәуелсіз өмір сүрген адамдарды білдірді. 1459–1460 жылдары Жәнібек пен Керей сұлтандар бастаған тайпалар Өзбек ұлысынан Жетісуға көшті. Кейін оларға бағынған халықтың бәрі қазақтар деп атала бастады. Қазақ хандығы құрылғаннан кейін бұл сөз халықтың атауына толық айналды.
Мысалдар
- 1459–1460 жылдары Жәнібек пен Керей Жетісуға көшті, «қазақ» атауы кеңейді.
- XVI ғасырдың басында шайбанилықтар Әмір Темір ұрпақтарының мемлекетін жаулап алды. Сонда «өзбек» атауы Орталық Азияда да таралды.
Есте сақта!
- «Қазақ» сөзінің бастапқы мағынасы – еркін адам.
- Атау біртіндеп таралды.
Өзіңді тексер
- «Қазақ» сөзі қай тілден шыққан?
- Жәнібек пен Керей қай жылдары Өзбек ұлысынан көшті?