Қазақстан тарихы · 6-сынып · 2-тоқсан
Қарахан мемлекетіндегі жер иелену
Тест тапсыру үшін жүйеге кіру немесе тіркелу керек.
Конспект
Бүгін не үйренеміз?
Сен Қарахан мемлекетіндегі жер иелену түрлерін және иқталық жүйенің салдарын түсіндіресің.
Түсіндірме
940 жылы қарлұқ тайпалары Баласағұнды алып, Сатұқ Боғра хан басқарған жаңа әулеттің негізін қалады. Мемлекетті шығыс және батыс қағандары басқарды. Бұл мемлекетте иқталық жүйе орнықты. Иқта – қағандар өз маңайындағыларға қызметі үшін берген жер үлесі. Иқта иесі халықтан салық алу құқығына ие болды.
Мысалдар
- Иқтадар – иқтаны ұстаушы адам.
- Вақф (уақып) – дінбасыларының меншігі.
- Иқталық жүйенің салдары: кейбір жер иелері байып, қағандарға бағынбады. XI ғасырдың 30-жылдарының соңында мемлекет екіге бөлінді.
Есте сақта!
- Иқта – қызметі үшін берілген жер және салық жинау құқығы.
- Иқталық жүйе жаңа ақсүйек қауымын қалыптастырды.
Өзіңді тексер
- Иқта дегеніміз не?
- Иқталық жүйенің қандай салдары болды?