Жаратылыстану · 6-сынып · 1-тоқсан
Географиялық координаттар
Тест тапсыру үшін жүйеге кіру немесе тіркелу керек.
Конспект
Бүгін не үйренеміз?
Сен Жер бетіндегі нүктенің географиялық координаттарын анықтауды үйренесің.
Түсіндірме
Географиялық координаттар нүктенің орнын көрсетеді. Олар ендік пен бойлықтан тұрады және градуспен өлшенеді.
Ендік – экватордан нүктеге дейінгі қашықтық. Экваторда ол 0°, полюстерде 90°. Нүкте экватордан жоғары болса – солтүстік ендік (с.е.), төмен болса – оңтүстік ендік (о.е.).
Бойлық – нөлдік меридиан, яғни Гринвичтен нүктеге дейінгі қашықтық. Гринвичтен шығысқа қарай – шығыс бойлық (ш.б.), батысқа қарай – батыс бойлық (б.б.). Картада батыс Гринвичтің сол жағында болады. Толық шеңбер 360°, оның жартысы 180°. Сондықтан бойлықтың ең үлкен мәні – 180°.
Мысалдар
- Астана шамамен 51° с.е., 71° ш.б. нүктесінде. Ол солтүстік және шығыс жартышарда.
- 40° с.е., 30° б.б. нүктесі солтүстік және батыс жартышарда жатыр.
- 27° о.е., 109° б.б. нүктесі оңтүстік және батыс жартышарда.
Есте сақта!
- Ендік экватордан, бойлық Гринвичтен есептеледі.
- Ендіктің ең үлкен мәні – 90°, бойлықтікі – 180°.
Өзіңді тексер
- Бойлықтың ең үлкен мәні неге 180° болады?
- Нүкте Гринвичтің сол жағында болса, бойлығы қандай болады?