Қазақ тілі · 5-сынып · 1-тоқсан
Мәтіндерді салыстыру
Тест тапсыру үшін жүйеге кіру немесе тіркелу керек.
Конспект
Бүгін не үйренеміз?
Ауызекі және ғылыми мәтіндерді мазмұны, тақырыбы мен тілдік құралдары бойынша салыстыруды үйренесің.
Түсіндірме
Мәтіндерді салыстырғанда үш нәрсені қарастырамыз: мазмұнын, тақырыбын және тілдік құралдарын. Тілдік құралдар – сөздер, сөйлем құрылымы, көңіл-күй. Ғылыми-танымдық мәтінде анықтама, терминдер, нақты деректер болады. Ол бейтарап тілмен жазылады. Ауызекі стильдегі көркем мәтінде диалог, көңіл-күй сөздері, жеке сезім көп кездеседі. Соңында қорытынды жасау керек.
Мысалдар
- Ғылыми мәтіннің тақырыбы – дыбыс. Онда «акустика» термині бар.
- Көркем мәтінде Сұлтан мен Қожа сөйлеседі. Тақырыбы – достық пен «қарақшы» ойыны.
- Достықты бекіту үшін балалар қол алысып, шынашақ ілмелестіреді.
Есте сақта!
- Мәтінді мазмұны, тақырыбы, тілдік құралдары бойынша салыстыр.
- Ауызекі мәтінде диалог пен эмоция көп.
- Ғылыми мәтінде термин мен анықтама көп.
Өзіңді тексер
- Мәтіндерді салыстырғанда нені қарастырамыз?
- Ауызекі мәтіннің ғылыми мәтіннен айырмасы неде?