Феодалдар мен шаруалар

Бүгін не үйренеміз?

Сен мырза мен вассалдың, феодал мен шаруалардың қарым-қатынасын сипаттай аласың.

Түсіндірме

• Вассал – мырзаға бағынышты феодал. Мырза мен вассал келісімшарт жасады. Вассал тізерлеп тұрып, адал қызмет етуге ант берді. Мырза қамқорлық жасауға уәде етті.
• Уәдені бір уыс топырақ пен ағаш бұтағын тапсырумен бекітті. Келісімдер ауызша болғандықтан, жиі бұзылды.
• Соғыс кезінде вассал өз қару-жарағымен мырзасына барып, сапқа тұруға тиіс болды.
• Шаруалар екі топқа бөлінді. Басыбайлы шаруалар феодалға толық тәуелді болды. Ерікті шаруалар мүлкі мен құралын еркін жұмсады.
• Шаруалар жер үлесі үшін барщина, оброк және қоғамдық жұмыстар өтеді.

Мысалдар

1. Вассал антында тізерлеп тұрды да, топырақ пен бұтақ тапсырды.
2. Басыбайлы шаруаны қожасы сата алды.
3. Ерікті шаруа жер үлесін балаларына мұраға қалдыра алды.

Есте сақта!

• Басыбайлы шаруа феодалға толық тәуелді болды.
• Ерікті шаруаның құқығы кеңірек болды.

Өзіңді тексер

1. Вассал мырзаның алдында не істеуге ант берді?
2. Басыбайлы және ерікті шаруаның айырмашылығы неде?