Тура пропорционал тәуелділік

Бүгін не үйренеміз?

Сен тура пропорционал тәуелділікті танып, оған мысал келтіруді үйренесің.

Түсіндірме

• Тура пропорционал тәуелділікте бір шама неше есе өссе, екінші шама да сонша есе өседі.
• Мұндай тәуелділік y = kx түрінде жазылады. Мұндағы k — пропорционалдық коэффициенті, k нөлге тең емес.
• Тану белгісі: y мен x-тің қатынасы (y : x) әрқашан бірдей болады.
• Формулада қосылғыш, дәреже немесе x-ке бөлу болса, ол тура пропорционал емес.

Мысалдар

1. Пойыз 70 км/сағ жылдамдықпен жүрсе, жол s = 70t. Мұнда k = 70.
2. Дәптердің бағасы 35 теңге болса, n дәптердің құны C = 35n.
3. Кубтың көлемі V = a³. Қыры 1, 2, 3 болса, V = 1, 8, 27. Қатынас бірдей емес, сондықтан бұл тура пропорционал емес.

Есте сақта!

• Тура пропорционал тәуелділік y = kx түрінде болады.
• y : x қатынасы тұрақты болуы керек.

Өзіңді тексер

1. x 3 есе өссе, тура пропорционал тәуелділікте y қалай өзгереді?
2. y = 9 : x тәуелділігі неге тура пропорционал емес?