Мәтіндегі ақпарат түрлері

Бүгін не үйренеміз?

Сен мәтіндегі негізгі, қосымша және детальді ақпаратты ажыратуды үйренесің.

Түсіндірме

Мәтіндегі сөздер мен сөз тіркестерін үш топқа бөлеміз.

• Негізгі ақпарат мәтіннің тақырыбын анықтайды.
• Детальді ақпарат «қандай? қанша? қайда?» деген сұрақтарға жауап береді.
• Қосымша ақпарат тақырыпты кеңейтеді, бірақ міндетті емес.

Мысалдар

1. Алакөл туралы мәтін: көрікті көл, үлкен айдын – негізгі; суы тұзды, суы жылы – детальді; емдік қасиеті – қосымша.
2. Олимпиада ұраны «тезірек, биігірек, күштірек» – негізгі; «үш латын сөзінен құралған» – детальді.
3. Бес сақина бес құрлықтың белгісі: көк – Еуропа, қара – Африка, қызыл – Америка, сары – Азия, жасыл – Австралия. Бұл – детальді ақпарат.

Есте сақта!

• Бір сөзді тек бір топқа қос.
• Негізгі ақпарат мәтіннің тақырыбымен тікелей байланысты болады.
• Детальді ақпаратты мәтіннен сөзбе-сөз көшірме, өз сөзіңмен жаз.

Өзіңді тексер

1. Детальді ақпарат қандай сұрақтарға жауап береді?
2. Сақиналардың түстері қай құрлықтарды білдіреді?