Қазақстан тарихы · 6-сынып · 3-тоқсан
Күй, аңыз, жыр – тарихи дерек
Тест тапсыру үшін жүйеге кіру немесе тіркелу керек.
Конспект
Бүгін не үйренеміз?
Сен күй, аңыз, шежіре және жырлардың тарихты білуге қалай көмектесетінін түсінесің.
Түсіндірме
Ертеде жазба дерек аз болды. Сондықтан халық шығармашылығы тарихты сақтады. Дешті Қыпшақта жыраулар өнері дамыды. Сыпыра жырау XIV ғасырда өмір сүріп, ел бірлігін көздеді. Асанқайғы XV ғасырда өмір сүрді, халықты бірлікке шақырды. Оны «Қазақ хандығының тұңғыш жырауы» деп атады. Эпостарда да тарихи оқиғалардың белгілері бар. Бірақ аңыз бен нақты дерек бірдей емес. Оларды жазба деректермен салыстыру керек.
Мысалдар
- «Едіге батыр» эпосы Едіге ерліктеріне негізделген.
- «Қобыланды батыр» жырында елді басқыншылардан қорғау айтылады.
- Қодан тайшы Керей мен Жәнібекті қолдады.
Есте сақта!
- Жырлар мен аңыздар – тарихтың халық жадында сақталған түрі.
- Аңызды басқа деректермен салыстырып тексеру керек.
Өзіңді тексер
- Сыпыра жырау қай ғасырда өмір сүрді?
- Асанқайғы қалай аталды?
- «Едіге батыр» эпосы кімнің ерлігіне негізделген?