Қазақ тілі · 5-сынып · 3-тоқсан
Шырай және заттану
Тест тапсыру үшін жүйеге кіру немесе тіркелу керек.
Конспект
Бүгін не үйренеміз?
Сен сын есімнің шырай түрлерін танып, сын есімді зат есім орнына қолдануды үйренесің.
Түсіндірме
Шырай – белгінің әртүрлі дәрежесін білдіреді. Салыстырмалы шырай бір заттың белгісін екіншісімен салыстырады: әдемірек, биігірек. Күшейтпелі шырай белгінің өте артық не кем екенін көрсетеді: қып-қызыл, үп-үлкен, тым кішкентай, ең биік. Шырай тек сапалық сын есімнен жасалады. Сын есімге жалғау жалғанса, ол зат есім орнына жұмсалады. Бұл – заттану.
Мысалдар
- Әдемірек, биігірек – салыстырмалы шырай.
- «Күн жүйесіндегі ең үлкен ғаламшар – Юпитер» – ең сөзі арқылы жасалған күшейтпелі шырай.
- «Білімдінің сөзі жібектей» – білімді сын есімі зат есім орнына жұмсалған.
Есте сақта!
- Шырай екі түрлі: салыстырмалы және күшейтпелі.
- Жалғау жалғанған сын есім заттанады.
Өзіңді тексер
- Қып-қызыл қай шырайға жатады?
- «Білімдінің сөзі жібектей» сөйлемінде қай сөз заттанған?