Орташа жылдамдық

Бүгін не үйренеміз?

Сен қозғалыстың орташа жылдамдығын дұрыс есептеуді үйренесің.

Түсіндірме

• Орташа жылдамдық = барлық жүрілген жол : барлық уақыт.
• Алдымен әр бөліктегі жолды табамыз: s = v · t. Жолдарды қосамыз.
• Содан кейін уақыттарды қосамыз.
• Соңында жолды уақытқа бөлеміз.
• Жиі кездесетін қателік — жылдамдықтардың арифметикалық ортасын алу. Ол жүру уақыттары тең болғанда ғана дұрыс.

Мысалдар

1. Автомобиль 61,3 км/сағ жылдамдықпен 2 сағ, 73,4 км/сағ жылдамдықпен 3 сағ, 65,8 км/сағ жылдамдықпен 1 сағ жүрді. Жол 122,6 + 220,2 + 65,8 = 408,6 км, уақыт 6 сағ. Орташа жылдамдық — 68,1 км/сағ.
2. 120 км-ді 60 км/сағ-пен, тағы 120 км-ді 40 км/сағ-пен жүрдік. Жол 240 км, уақыт 2 + 3 = 5 сағ. Орташа жылдамдық 240 : 5 = 48 км/сағ. (60 + 40) : 2 = 50 дұрыс емес.
3. Үш сағаттың әрқайсысында сәйкесінше 62, 75 және 58 км/сағ-пен жүрсек (уақыттар тең), орташа жылдамдық (62 + 75 + 58) : 3 = 65 км/сағ.

Есте сақта!

• Орташа жылдамдық = барлық жол : барлық уақыт.
• Жылдамдықтардың арифметикалық ортасы тек уақыттар тең болғанда сәйкес келеді.

Өзіңді тексер

1. 150 км жолды 3 сағатта жүрсек, орташа жылдамдық қандай?
2. Неге 60 және 40 км/сағ жылдамдықпен жүргендегі орташа жылдамдық әрқашан 50 болмайды?