Сипаттамаларды есептеу

Бүгін не үйренеміз?

Сен бір қатардың барлық статистикалық сипаттамаларын ретімен табуды үйренесің.

Түсіндірме

1. Сандарды өсу ретімен жазып, олардың санын (n) санаймыз.
2. Құлаш = ең үлкен мән − ең кіші мән.
3. Медиана: n тақ болса, ортадағы сан; n жұп болса, ортадағы екі санның арифметикалық ортасы.
4. Мода — ең жиі кездесетін сан. Екі мода болуы да мүмкін.
5. Арифметикалық орта = қосынды : n.

Арифметикалық орта мен медиана ең кіші және ең үлкен мәннің арасында болады. Қатарда өте үлкен сан болса, арифметикалық орта соған қарай тез ауытқиды, ал медиана аз өзгереді.

Мысалдар

1. Ұпайлар 14, 16, 16, 9, 0. Өсу ретімен: 0, 9, 14, 16, 16. Құлаш 16 − 0 = 16, мода 16, медиана 14.
2. 14, 16, 17, 14, 15, 17, 20 қатарында құлаш 6, мода екеу — 14 және 17. Өсу ретімен 14, 14, 15, 16, 17, 17, 20, медиана 16.
3. 2, 3, 3, 4, 100 қатарында арифметикалық орта 22,4, ал медиана 3. Мода — 3.

Есте сақта!

• Бірінші қадам — сандарды өсу ретімен жазу.
• Өте үлкен сан арифметикалық ортаны өзгертеді, медиананы аз өзгертеді.

Өзіңді тексер

1. 7, 4, 8, 5, 6 қатарының құлашы неге тең?
2. 5, 1, 3 қатарының медианасын тап.