DAMOO

Қазақ тілі · 6-сынып · 1-тоқсан

Екпіннің түрлері

Тестті бастау

Тест тапсыру үшін жүйеге кіру немесе тіркелу керек.

Конспект

Бүгін не үйренеміз?

Сен екпіннің түрлерін біліп, сөйлегенде оларды дұрыс қолдануды үйренесің.

Түсіндірме

Екпін – бір буынның, сөздің немесе дыбыстың көтеріңкі айтылуы. Қазақ тілінде сөз екпіні әдетте соңғы буынға түседі: еңбек, табыс. Екпіннің төрт түрі бар:

  • сөз екпіні – бір буын көтеріңкі айтылады;
  • тіркес екпіні – бірнеше сөз бір екпінмен оқылады;
  • ой екпіні – сөйлемдегі бір сөз даралап айтылады;
  • дыбыс екпіні – бір дыбыс созылып айтылады.

Мысалдар

  1. Салт-дәстүр, ұзын бойлы, әке-шеше – тіркес екпіні.
  2. Мен кітапты бүгін оқыдым сөйлемінде «бүгін» сөзіне екпін түссе, «қашан?» деген сұрақ ерекше айтылады.
  3. Қуанғанда дауысты дыбысқа екпін түседі: тама-ша-а. Ренжігенде дауыссыз дыбысқа түседі: отыр-р-р.

Есте сақта!

  • Екпіннің төрт түрі бар: сөз, тіркес, ой, дыбыс.
  • Ой екпіні түскен сөз сөйлемнің негізгі ойын көрсетеді.

Өзіңді тексер

  1. Сөз екпіні қай буынға түседі?
  2. Әке-шеше қай екпінге мысал бола алады?