Қазақ тілі · 6-сынып · 1-тоқсан
Екпіннің түрлері
Тест тапсыру үшін жүйеге кіру немесе тіркелу керек.
Конспект
Бүгін не үйренеміз?
Сен екпіннің түрлерін біліп, сөйлегенде оларды дұрыс қолдануды үйренесің.
Түсіндірме
Екпін – бір буынның, сөздің немесе дыбыстың көтеріңкі айтылуы. Қазақ тілінде сөз екпіні әдетте соңғы буынға түседі: еңбек, табыс. Екпіннің төрт түрі бар:
- сөз екпіні – бір буын көтеріңкі айтылады;
- тіркес екпіні – бірнеше сөз бір екпінмен оқылады;
- ой екпіні – сөйлемдегі бір сөз даралап айтылады;
- дыбыс екпіні – бір дыбыс созылып айтылады.
Мысалдар
- Салт-дәстүр, ұзын бойлы, әке-шеше – тіркес екпіні.
- Мен кітапты бүгін оқыдым сөйлемінде «бүгін» сөзіне екпін түссе, «қашан?» деген сұрақ ерекше айтылады.
- Қуанғанда дауысты дыбысқа екпін түседі: тама-ша-а. Ренжігенде дауыссыз дыбысқа түседі: отыр-р-р.
Есте сақта!
- Екпіннің төрт түрі бар: сөз, тіркес, ой, дыбыс.
- Ой екпіні түскен сөз сөйлемнің негізгі ойын көрсетеді.
Өзіңді тексер
- Сөз екпіні қай буынға түседі?
- Әке-шеше қай екпінге мысал бола алады?