Мәтін атауы арқылы болжау

Бүгін не үйренеміз?

Сен мәтінді тыңдамай тұрып, оның атауына қарап, қандай мәселе көтерілетінін болжауды үйренесің.

Түсіндірме

Мәтіннің атауы мен алғашқы бөлігі көп нәрсені аңғартады. Болжау – тыңдауға дайындалу. Ол назарыңды керек жерге аударады.

• Алдымен атауды оқып, кілт сөздерді тап.
• Содан соң: «Менің ойымша, мәтін ... туралы, себебі ...» деп болжамыңды айт.
• Алғашқы бөлігін тыңдап, болжамыңды тексер.
• Болжамың сәйкес келмесе, мәтінге сүйеніп түзет.
• Мәселе – автор оқырманның назарын аударғысы келетін негізгі ой.

Мысалдар

1. «Есіл» атауы мәтіннің өзен, табиғат туралы болатынын көрсетеді.
2. «Менің Отаным – Қазақстан» деген атау бойынша мәтін Отан, туған жер туралы болады деп болжаймыз.
3. «Су – тіршілік көзі» атауы бойынша мәселе – таза судың азаюы деп болжауға болады.

Есте сақта!

• Болжамды атау мен кілт сөздерге сүйеніп айт.
• Болжамды алғашқы бөлікті тыңдап тексер.
• Тақырып мәтін не туралы екенін көрсетеді, мәселе автор нені көтеріп тұрғанын көрсетеді.

Өзіңді тексер

1. Мәтінді тыңдамай тұрып мәселені қалай болжаймыз?
2. Болжамыңды қандай үлгімен айтасың?