Жинақы мәтін жазу

Бүгін не үйренеміз?

Сен мәтіннен негізгі ойды білдіретін сөйлемдерді тауып, қысқа әрі жинақы мәтін жазуды үйренесің.

Түсіндірме

Жинақы мәтін – түпнұсқаның негізгі ойын сақтайтын қысқартылған мәтін. Оны былай жазасың:

1. Мәтінді оқы немесе тыңда да, әр абзацтағы негізгі сөйлемді тап.
2. Қосымша ақпаратты, яғни мысал мен толықтыруды алып таста.
3. Негізгі сөйлемдерді ретімен біріктір, сондықтан, сонымен қатар сияқты сөздерді қос.
4. Нәтижені 3–5 сөйлемге сыйғыз.
5. Мағына өзгермегенін тексер.

Мысалдар

1. Қоқиқаздар туралы мәтінде негізгі ой: «Қоқиқаздар – Қорғалжын қорығының мақтанышы».
2. Мәтіндегі сан дұрыс алынады: «Олардың саны 100 мыңнан 25–30 мыңға дейін азайды».
3. Екі мәтіннің ортақ мәселесі – табиғатты қорғау. Бір сөйлем: «Табиғатты сақтау – әрбір азаматтың борышы».

Есте сақта!

• Жинақы мәтінде тек негізгі ой қалады.
• Бастапқы мәтінде жоқ ойды жазба.

Өзіңді тексер

1. Жинақы мәтін дегеніміз не?
2. Жинақы мәтінді жазғанда қандай ақпаратты алып тастайсың?