Фотосинтез

Бүгін не үйренеміз?

Сен фотосинтез қалай жүретінін және оның не үшін маңызды екенін түсіндіре аласың.

Түсіндірме

Фотосинтез – өсімдік жапырағында жарықта жүретін үдеріс. Көмірқышқыл газы мен судан органикалық заттар мен оттегі пайда болады. Жапыраққа жасыл түс беретін зат – хлорофилл. Жарықты Күн береді. Жапырақ көмірқышқыл газын ауадан алады. Су тамырдан сабақ арқылы жапыраққа көтеріледі. Фотосинтез кезінде оттегі бөлінеді, ал органикалық заттар барлық тірі организмнің қорегі болады.

Мысалдар

1. Көмірқышқыл газы + су → қант + оттегі (жарықта, хлорофиллде).
2. Шөп жасыл, себебі онда хлорофилл бар.
3. 50 м² орман 1 сағатта 40 г көмірқышқыл газын жұтады. 1 га = 10 000 м², бұл 50 м²-тан 200 есе үлкен. Сондықтан 1 га орман 200 × 40 = 8000 г = 8 кг газ жұтады.

Есте сақта!

• Фотосинтез жарықта жүреді, оттегі бөлінеді.
• Суды өсімдік тамырымен топырақтан алады.

Өзіңді тексер

1. Фотосинтез дегеніміз не?
2. Жапыраққа жасыл түс беретін зат қайсы?
3. Фотосинтез кезінде қандай газ бөлінеді?