Жаратылыстану · 5-сынып · 3-тоқсан
Өсімдік пигменттері
Тест тапсыру үшін жүйеге кіру немесе тіркелу керек.
Конспект
Бүгін не үйренеміз?
Сен өсімдіктегі пигменттердің түрлерін атап, жапырақта оларды қалай табуға болатынын түсіндіресің.
Түсіндірме
Пигменттер – өсімдік жасушаларын бояйтын органикалық қосылыстар. Негізгілері:
- хлорофилл – жасыл түс береді;
- каротиноидтер – сары, сарғыш, қызыл түс береді;
- антоциандар – қызыл және көк-күлгін түс береді. Тәжірибеде жапырақты ұсақтап, спирт қосып, сығынды сүзгіш қағазға тамызады. Қағазда жасыл және сары дөңгелек шығады. Демек, жапырақта сары пигмент те бар. Күзде хлорофилл бұзылады, сондықтан жапырақ сарғаяды. Спиртпен жұмыс істегенде оны отқа жақындатпа.
Мысалдар
- Сәбізде – каротиноидтер бар.
- Қызылша мен қара жидекте – антоциандар бар.
- Жапырақ жасыл, себебі онда хлорофилл көп.
Есте сақта!
- Сары жапырақта да пигмент бар.
- Спиртті ашық отқа жақындатуға болмайды.
Өзіңді тексер
- Пигменттер деген не?
- Күзде жапырақ неге сарғаяды?
- Қызылша мен қара жидекке түс беретін пигмент қайсы?