Жансыз табиғаттағы үдерістер

Бүгін не үйренеміз?

Жансыз табиғатта болатын үдерістердің атын атап, оларды ажыратуды үйренесің.

Түсіндірме

Жансыз табиғатта үдерістер тоқтамай жүріп жатады.

• Ауа массасының қозғалысы: жылы ауа көтеріледі, суық ауа төмен түседі.
• Су айналымы: булану, бұлт, жауын-шашын, өзендер, теңіз.
• Үгілу — тау жыныстарының бұзылып ұсақталуы. Оның физикалық, химиялық және органикалық түрлері бар.
• Тау түзілу — Жердің ішкі күші әсерінен таулардың қалыптасуы. Жанартау атқылауы мен жер сілкіну осымен байланысты.
• Климаттық үдерістер: Күннің жерді жылытуы, желдер.

Мысалдар

1. Гранит ұсақталып, құмға айналады — бұл үгілу.
2. Теңіз суының булануы бұлт түзеді — бұл су айналымы.
3. Күннің жерді жылытуы — климаттық үдеріс.

Есте сақта!

• Үгілу мен тау түзілу — әртүрлі үдерістер.
• Су айналымында булану, бұлт, жауын-шашын, өзен және теңіз бірінен кейін бірі келеді.
• Жер сілкінісі — жансыз табиғаттың үдерісі.

Өзіңді тексер

1. Үгілу деген не?
2. Үгілудің қандай түрлері бар?
3. Су айналымы қалай жүреді?