Периодты бөлшекті жай бөлшекке айналдыру

Бүгін не үйренеміз?

Сен шектеусіз периодты ондық бөлшекті жай бөлшек түрінде жазуды үйренесің.

Түсіндірме

• Негізгі теңдік: 0,(1) = 1/9; 0,(01) = 1/99.
• Таза периодты бөлшекте алымға периодтағы санды жазамыз.
• Бөлімге периодта неше цифр болса, сонша 9 цифрын жазамыз.
• Бүтін бөлікті бөлек қалдырамыз.
• Нәтижені қысқартуды ұмытпа.

Мысалдар

1. 0,(7) = 7/9.
2. 0,(13) = 13/99.
3. 2,(45) = 2 + 45/99 = 2 + 5/11 = 2 5/11 (45/99 бөлшегін 9-ға қысқарттық).

Есте сақта!

• Периодта бір цифр болса, бөлімде бір 9, екі цифр болса, екі 9 тұрады.
• Жай бөлшекті әрқашан қысқарт: 0,(6) = 6/9 = 2/3.

Өзіңді тексер

1. 0,(19) бөлшегін жай бөлшекке айналдыр.
2. 0,(4) бөлшегі қандай жай бөлшекке тең?