Шектеулі ондық бөлшекке айналатын бөлшектер

Бүгін не үйренеміз?

Сен қандай жай бөлшек шектеулі ондық бөлшекке айналатынын бөлімінен танисың.

Түсіндірме

• Жай бөлшекті ондық бөлшекке айналдыру үшін алымын бөліміне бұрыштап бөлеміз.
• Алдымен бөлшекті қысқартып аламыз.
• Бөлімнің жай көбейткіштері тек 2 және 5 болса, бөлу қалдықсыз аяқталады. Шектеулі ондық бөлшек шығады.
• Бөлімде басқа жай көбейткіш болса, бөлу шектеусіз жалғасады. Периодты бөлшек шығады.

Мысалдар

1. 7/20: 20 = 2 · 2 · 5, сондықтан 7/20 = 0,35.
2. 3/8: 8 = 2 · 2 · 2, сондықтан 3/8 = 0,375.
3. 2/9 және 5/6: бөлімдерде 3 бар, сондықтан бөлу шектеусіз жалғасады.

Есте сақта!

• Бөлімде тек 2 мен 5 болса, ондық бөлшек шектеулі болады.
• Бөлімде 3 сияқты басқа жай көбейткіш болса, бөлшек шектеусіз болады.

Өзіңді тексер

1. 11/25 бөлшегі шектеулі ондық бөлшекке айнала ма? Неге?
2. 1/6 бөлшегінің бөліміндегі қандай жай көбейткіш оны шектеусіз етеді?