Бес дұшпан мен бес асыл іс

Бүгін не үйренеміз?

Сен «Ғылым таппай мақтанба» өлеңіндегі ұғымдарды салыстырып, өлеңнің құндылығына баға беруді үйренесің.

Түсіндірме

• Бұл өлеңде Абай зиян бес нәрсені және пайдалы бес нәрсені қатар қояды.
• Бес дұшпан: өсек, өтірік, мақтаншақ, еріншек, бекер мал шашпақ.
• Бес асыл іс: талап, еңбек, терең ой, қанағат, рақым.
• Тарихи құндылығы – Абай заманына тән кемшіліктерді ашып, адамгершілік жолын көрсетуі. Көркемдік құндылығы – қарсы қою, қайталау, ұйқас, ырғақ.
• Миржақып Дулатов Абай сөзін әдебиетіміздің негізіне қаланған бірінші кірпіш деген.

Мысалдар

1. Салыстыру: еріншек – еңбек, мақтаншақ – қанағат.
2. «Бес нәрседен қашық бол» деп қайталау өлеңге ырғақ береді.
3. Идея: адам болам десең, бес дұшпаннан қашып, бес асыл іске асық бол.

Есте сақта!

• Бес дұшпан мен бес асыл істі шатастырма.
• Тарихи және көркемдік құндылық – бөлек ұғымдар.

Өзіңді тексер

1. Бес асыл іске не жатады?
2. Өлеңнің көркемдік құндылығы неде?