Экожүйенің құрамдас бөліктері

Бүгін не үйренеміз?

Экожүйенің бөліктерін атап, олардың өзара байланысын сызбамен көрсетуді үйренесің.

Түсіндірме

• Экожүйе – тірі организмдер мен жансыз орта өзара әрекеттесетін бірлік.
• Абиотикалық бөлік – жансыз табиғат (экотоп): климат, топырақ.
• Биотикалық бөлік – жанды табиғат (биоценоз): өсімдік, жануар, микроорганизм.
• Продуценттер – органикалық зат жасайтын өсімдіктер. Консументтер – дайын азықпен қоректенетін жануарлар. Редуценттер – қалдықты ыдыратушы бактериялар мен саңырауқұлақтар.
• Байланысты нұсқармен көрсетуге болады.
• Бір ортада түр қанша көп болса, биоалуантүрлілік соншалық жоғары.

Мысалдар

1. Шалғын: шөп → шегіртке → құс → жыртқыш. Өлі қалдықты бактериялар ыдыратады.
2. Шалшықта су – экотоп, балдыр – продуцент, дернәсіл – консумент, бактериялар – редуцент.

Есте сақта!

• Экожүйеге жансыз табиғат та кіреді.
• Түрлер көп болса, биоалуантүрлілік жоғары.

Өзіңді тексер

1. Экожүйенің екі компонент тобын ата.
2. Редуценттерге мысал келтір.