Бөлгіш пен еселік

Бүгін не үйренеміз?

Санның бөлгішін және еселігін ажыратып, олардың жиынын жазуды үйренесің.

Түсіндірме

Натурал a санының бөлгіші — a саны қалдықсыз бөлінетін натурал сан. Натурал a санының еселігі — a санына қалдықсыз бөлінетін натурал сан. a саны b санына қалдықсыз бөлінсе, a — b-ның еселігі, ал b — a-ның бөлгіші. 1 саны кез келген санның бөлгіші. Санның ең үлкен бөлгіші — сол санның өзі. Санның ең кіші еселігі де сол санның өзі. Еселіктер шектеусіз көп.

Мысалдар

1. 63 : 7 = 9. Сондықтан 63 — 7-нің еселігі, ал 7 — 63-тің бөлгіші.
2. 15-тің бөлгіштері: Б(15) = {1, 3, 5, 15}.
3. 14-тің еселіктері: Е(14) = {14, 28, 42, 56, …}.

Есте сақта!

• Бөлгіш санды қалдықсыз бөледі, еселік санға қалдықсыз бөлінеді.
• Санның ең кіші еселігі де, ең үлкен бөлгіші де сол санның өзі.

Өзіңді тексер

1. 45 пен 5 сандарының қайсысы бөлгіш, қайсысы еселік?
2. 19 санының алғашқы төрт еселігін жаз.