Бөлшек пен пайыз

Бүгін не үйренеміз?

Сен пайызды бөлшекке, бөлшекті пайызға айналдыруды үйренесің.

Түсіндірме

• Пайыздан бөлшекке көшу үшін пайыз санын 100-ге бөлеміз: 7% = 7/100 = 0,07.
• Бөлшектен пайызға көшу үшін бөлшекті 100-ге көбейтіп, % белгісін жазамыз: 0,4 = (0,4 · 100)% = 40%.
• Жиі кездесетін мәндер: 100% = 1, 50% = 1/2 = 0,5, 25% = 1/4 = 0,25, 75% = 3/4 = 0,75, 10% = 1/10 = 0,1.
• Бүтіннен артық шама 100%-тен көп болады: 1,3 = 130%.

Мысалдар

1. 85% = 85/100 = 17/20.
2. 30% = 30 : 100 = 0,3.
3. 7/20 · 100 = 35, сондықтан 7/20 = 35%.
4. 3/5 = 0,6, ал 0,6 · 100 = 60, яғни 3/5 = 60%.

Есте сақта!

• Пайыздан бөлшекке — 100-ге бөл.
• Бөлшектен пайызға — 100-ге көбейт.

Өзіңді тексер

1. 120% санын ондық бөлшекпен жаз.
2. 0,38 санын пайызбен жаз.