Санның пайызын табу

Бүгін не үйренеміз?

Сен берілген санның бірнеше пайызын табуды үйренесің.

Түсіндірме

Санның пайызын табу үшін:

1. Пайызды жай немесе ондық бөлшекпен жаз.
2. Берілген санды сол бөлшекке көбейт. Формула: b = a · P/100. Мұнда a — берілген сан (100%), P — пайыз саны, b — ізделетін мән. Ондық бөлшекпен есептеген ыңғайлы. Басқа жол: алдымен 1%-ін табасың (a : 100), сосын P-ға көбейтесің. Санның P%-ке артығын табу үшін оның (100 + P)%-ін, ал P%-ке кемін табу үшін (100 − P)%-ін аламыз.

Мысалдар

1. 45 санының 20%-і: 45 · 0,2 = 9.
2. 60 мысықтың 20%-і сиам мысығы болса, олар 60 · 0,2 = 12 мысық.
3. 90 санынан 30%-ке артығы — оның 130%-і: 90 · 1,3 = 117.

Есте сақта!

• Санның пайызын табу үшін көбейтеміз.
• Артығын табуда 100%-ке қосамыз, кемін табуда 100%-тен алып тастаймыз.

Өзіңді тексер

1. 800 ағаштың 25%-і шырша. Шырша неше ағаш?
2. 56 санынан 15%-ке кем санды тап.