Пайыздық қатынас

Бүгін не үйренеміз?

Сен бір санның екінші санға пайыздық қатынасын табуды үйренесің.

Түсіндірме

Бір санның екінші санға пайыздық қатынасын табу үшін олардың бөліндісін 100-ге көбейтеміз. a санының b санына қатынасы a/b · 100% болады. Керісінше, b санының a санына қатынасы b/a · 100% болады. Қатынас қай санмен салыстырылса, сол сан 100% болып саналады: a/b қатынасында b — 100%. «P%-ке артық» сан (100 + P)%-ке тең, «P%-ке кем» сан (100 − P)%-ке тең. Шама 2 есе өссе, ол алғашқы мәнінің 200%-і болады.

Мысалдар

1. Кітапханадағы кітаптардың 3/5-і оқулық: 3/5 · 100% = 60%.
2. 12 саны 48 санының 12/48 · 100% = 25%-і.
3. 48 саны 12 санының 48/12 · 100% = 400%-і.
4. Жұмысшы тапсырманы 18%-ке артық орындаса, ол 118%-ін орындаған.

Есте сақта!

• Бөлінді жазып, 100%-ке көбейт.
• Қай сан 100% екенін ұмытпа: ол — бөлгіштегі сан.

Өзіңді тексер

1. Комбайншы тапсырманы 12%-ке кем орындаса, ол тапсырманың неше пайызын орындаған?
2. 1/4 бөлшегі неше пайыз болады?