Математика · 5-сынып · 4-тоқсан
Циркульмен шеңбер салу
Тест тапсыру үшін жүйеге кіру немесе тіркелу керек.
Конспект
Бүгін не үйренеміз?
Сен циркульмен шеңбер салуды үйренесің. Екі шеңбердің қалай орналасатынын да білетін боласың.
Түсіндірме
Алдымен центрді белгілеп, оны O нүктесі деп атайсың. Циркульдің инесін O нүктесіне қоясың. Екі сирақтың арасын радиусқа тең етіп қоясың. Содан кейін қарындашты бір рет толық айналдырасың. Шыққан тұйық сызық — шеңбер. Екі шеңбердің центрлерінің арақашықтығы радиустарының қосындысына тең болса, шеңберлер жанасады. Арақашықтық радиустар қосындысынан кіші (бірақ радиустар айырмасынан үлкен) болса, шеңберлер қиылысады. Арақашықтық қосындыдан үлкен болса, шеңберлердің ортақ нүктесі болмайды.
Мысалдар
- Радиустары 2 см және 3 см, центрлері арасы 5 см болса: 2 + 3 = 5, шеңберлер жанасады.
- Сол шеңберлердің центрлері арасы 4 см болса, олар қиылысады, себебі 1 < 4 < 5.
- Центрлері арасы 8 см болса, ортақ нүктесі жоқ, себебі 8 > 5.
Есте сақта!
- Циркульдің сирақтарының арасы шеңбердің радиусына тең.
- Қарындаш сызған барлық нүкте центрден бірдей қашықтықта болады.
Өзіңді тексер
- Циркульдің сирақтарының арасы 4 см болса, шеңбердің диаметрі қанша?
- Радиустары 2 см және 3 см шеңберлердің центрлері арасы 8 см болса, олар қалай орналасқан?