Жаратылыстану · 5-сынып · 3-тоқсан
Жануарлардың қаңқасы
Тест тапсыру үшін жүйеге кіру немесе тіркелу керек.
Конспект
Бүгін не үйренеміз?
Сен жануарлардың тірек-қимыл аппараты мен қаңқасы қандай екенін және иінтіректің қызметін білесің.
Түсіндірме
Тірек-қимыл аппараты жануарға қозғалуға және денесінің пішінін сақтауға көмектеседі. Оның екі бөлігі бар. Пассив бөлігі – сүйектер, яғни қаңқа. Актив бөлігі – қаңқа бұлшық еттері. Бұлшық ет жиырылғанда сүйек қозғалады. Қозғалмайтын тіректің айналасында қозғалатын қатты дене иінтірек деп аталады.
Мысалдар
- Мысықта иінтірек қызметін қозғалмалы тырнақ атқарады.
- Балықта арқа жүзбеқанатының тікені иінтірек болады.
- Қосжақтаулы ұлуда қабыршақтың жақтаулары иінтірек қызметін атқарады.
- Бунақденелілерде иінтірек қызметін сыртқы қаңқаның бөліктері атқарады.
Есте сақта!
- Қаңқа – сүйектердің белгілі ретпен жалғануынан құралған қатты тірек.
- Қаңқа сүйектерін бұлшық еттер қозғалтады.
Өзіңді тексер
- Иінтірек деген не?
- Тірек-қимыл аппаратының актив бөлігі қандай?
- Бунақденелілерде иінтірек қызметін не атқарады?