Пропорция

Бүгін не үйренеміз?

Сен пропорцияның не екенін біліп, оны басқа теңдіктерден ажыратуды үйренесің.

Түсіндірме

Екі қатынастың теңдігі пропорция деп аталады: a : b = c : d. Мұндағы барлық сан нөлден өзге. Оқылуы: «a-ның b-ға қатынасы c-ның d-ға қатынасына тең». a және d — шеткі мүшелер, b және c — ортанғы мүшелер. Пропорцияны тану үшін екі қатынастың мәнін есептеп, салыстырамыз. Мәндері тең болмаса, пропорция шықпайды.

Мысалдар

1. 24 : 6 = 4 және 60 : 15 = 4, сондықтан 24 : 6 = 60 : 15 — пропорция.
2. 4,2 : 0,6 = 6,3 : 0,9 пропорциясында шеткі мүшелер 4,2 және 0,9, ортанғы мүшелер 0,6 және 6,3.
3. 8 : 2 = 4, ал 0,4 : 1 = 0,4. Олар тең емес, сондықтан бұл пропорция емес.

Есте сақта!

• Пропорция — екі қатынастың теңдігі.
• Шеткі және ортанғы мүшелерді ажырата біл.

Өзіңді тексер

1. 6 : 3 = 10 : 5 теңдігі пропорция ма?
2. 9 : 30 = 27 : 90 пропорциясының шеткі мүшелерін ата.