Жаратылыстану · 6-сынып · 3-тоқсан
Заттардың тасымалдануы
Тест тапсыру үшін жүйеге кіру немесе тіркелу керек.
Конспект
Бүгін не үйренеміз?
Сен өсімдікте және адамда заттардың қалай тасымалданатынын түсіндіре аласың.
Түсіндірме
Тасымалдау – қажетті заттарды жасушаларға жеткізу. Өсімдікте су мен минералды заттар ағаш сүрегіндегі түтікшелермен тамырдан жапыраққа көтеріледі. Адамда заттарды қанайналым жүйесі тасымалдайды. Жүрек – бұлшық ет сорғысы. Артериялар қанды жүректен апарады, күретамырлар жүрекке қайтарады.
Мысалдар
- Алма бұтағын сия қосылған суға салсаң, ағаш сүрегі боялады. Су осы жолмен көтеріледі.
- Су жүргізетін шланг пен насос қанайналым жүйесінің қарапайым моделіне ұқсайды.
- Жер экваторының ұзындығы шамамен 40 000 км. Қылтамырлардың ұзындығы 60 000 км болса, 60 000 : 40 000 = 1,5. Яғни олар Жерді экватор бойымен 1,5 рет орайды.
Есте сақта!
- Өсімдікте су ағаш сүрегімен жоғары көтеріледі.
- Қанды жүрек айдайды.
- Күретамыр қанды жүрекке қайтарады.
Өзіңді тексер
- Сия тәжірибесінде қай бөлік боялады?
- Артерия мен күретамырдың айырмашылығы неде?