Қатты дене, сұйық және газ қысымы

Бүгін не үйренеміз?

Қысымның не екенін, оны қалай есептейтінін және қатты дене, сұйық, газ қысымының айырмашылығын үйренесің.

Түсіндірме

• Қысым – күштің бет ауданына қатынасы: P = F : S.
• Аудан бірдей болғанда, күш артса, қысым артады. Күш бірдей болғанда, аудан артса, қысым азаяды.
• Қысым бірлігі – паскаль (Па). 1 кПа = 1000 Па.
• Сұйықта қысым тереңдеген сайын артады. Әр 10 м тереңдікте 100 кПа-ға артады.
• Газ да барлық бағытта бірдей қысым түсіреді.
• Қалыпты атмосфералық қысым – 760 мм сын. бағ. (шамамен 100 кПа). Биіктеген сайын азаяды.

Мысалдар

1. Массасы 40 кг оқушының салмағы F = 40 · 9,8 = 392 Н. Табан ауданы 0,03 м² болса, P = 392 : 0,03 ≈ 13 067 Па.
2. 30 м тереңдікте су қысымы 3 · 100 = 300 кПа-ға артады.
3. Ине ұшының ауданы өте аз, сондықтан қысымы үлкен.

Есте сақта!

• P = F : S.
• Сұйық қысымы тек төменге емес, барлық бағытқа әсер етеді.

Өзіңді тексер

1. Күш 300 Н, аудан 0,03 м² болса, қысым қанша?
2. Биіктеген сайын атмосфералық қысым қалай өзгереді?